Beyond Budgetting

Nieuw sturingsmodel levert betere resultaten op.

Over Beyond Budgeting wordt tegenwoordig veel geschreven. De term ligt lekker in het gehoor, is het de zoveelste hype? In 1998 is door vakmensen en economen de Beyond Budgeting Round Table (BBRT) opgericht. De BBRT heeft een nieuw concept gelanceerd waarmee de traditionele beperkingen van het budgetteren worden opgeheven. Het concept is erop gericht een samenhangend geheel van managementtechnieken zoals rolling forecasting, balanced scorecard, groepsbeloning en dynamische normen te implementeren.

Nadelen van traditioneel budgetteren

In de praktijk blijkt budgetteren nogal wat problemen met zich mee te brengen. Traditioneel budgetteren leidt tot een verdeel-en-heerspolitiek, is nauwelijks stimulerend en biedt weinig toegevoegde waarde. Bovendien is het budget snel achterhaald, meestal te gedetailleerd en niet gericht op het bereiken van organisatiedoelstellingen. Zodra de eigen afdelingsdoelstellingen zijn gehaald, begint het achteroverleunen.

Er zijn inmiddels al heel wat bedrijven die het budgetteren afgeschaft hebben. Veel van deze bedrijven behoren tot de succesvolste bedrijven in hun branche. Is er een verband tussen deze twee feiten? De BBRT meent van wel. Op de Professional Days 2004 heeft Niels Pfläging, een Director van de BBRT, een groot aantal bekende, succesvolle bedrijven genoemd die niet meer budgetteren (zijn Powerpoint presentatie is op aanvraag verkrijgbaar).

Niet meer budgetteren?

Is niet meer budgetteren wel een optie? Het idee alleen al stuit vaak op weerstand. Het management wil in ieder geval controle uit kunnen oefenen. Liefst aan de hand van budgetten, want zo doet men dat immers al jarenlang. Gezien de contractueel vastgelegde beloningsstructuren kan men vaak ook niet anders. Ook vreest men voor chaos en oplopende kosten. Om de weerstand te verminderen is een voorzichtige en geleidelijke aanpak meestal het beste.

Het Beyond Budgeting model

6 principes voor een adaptief prestatiemanagementproces

Doelen: Stel dynamische doelen op basis van relatieve prestaties ten opzichte van concurrenten.
Beloning: Baseer de beloningen op basis van het relatieve resultaat van de gehele organisatie.
Planning: De planning is een doorlopend, gezamenlijk proces dat gericht is op het nemen van maatregelen.
Middelen: Allocatie op basis van de actuele behoefte, niet op basis van jaarlijkse budgetten.
Coördinatie: Dynamische en, indien mogelijk, marktafhankelijke sturing.
Controle: Controle door relatieve prestatie-indicatoren ten opzichte van de markt, de concurrent of vorige perioden.

6 principes voor een gedecentraliseerde organisatiestructuur

Leiding: Stuur op basis van duidelijk geformuleerde waarden en beperkingen.
Prestaties: Creëer een cultuur die gericht is op relatieve teamprestaties van zelf gedefinieerde doelen.
Beslissingsbevoegdheid: Decentraliseer de beslissingsbevoegdheid naar teams die dicht bij de klant staan.
Verantwoording: Maak een organisatiestructuur met zelfsturende eenheden.
Klantenfocus: Gezamenlijke focus op de verbetering van de resultaten van de klant.
Informatie: Geef iedereen alle benodigde informatie. Toegang tot informatie is niet afhankelijk van status.

Voor- en nadelen

Een voordeel is dat het model gebruik maakt van bestaande managementtechnieken. U bespaart tijd en kosten, doordat u minder aan het onderhandelen bent. Het budget is geen politiek instrument meer, wat een positieve invloed kan hebben op de opbrengsten. Daarnaast is de besluitvorming beter en sneller. Wellicht het belangrijkste voordeel is dat de focus ligt op de klant en op het verslaan van de concurrentie.

Nadelen zijn er ook. De cultuur van de organisatie moet veranderen, wat vaak een moeizaam proces is. Ook dienen bestaande provisie afspraken aangepast te worden.

Om Beyond Budgeting te kunnen implementeren is ondersteuning, zowel conceptueel als instrumenteel, onontbeerlijk. Voor toepassingen als rolling forecasting, benchmarking en het vervaardigen van managementinformatie is Professional Planner bij uitstek geschikt.

Meer weten?

Op Internet is het nodige te vinden over “Beyond Budgeting”. Ga in ieder geval eens kijken op www.bbrt.org of www.andredewaal.eu. Leest u liever een boek? Er zijn diverse boeken (ook in het Nederlands) verkrijgbaar, bijvoorbeeld van Niels Pfläging en André de Waal.

Download pdf